Cấu tạo, nguyên lý hoạt động, cách sử dụng của máy sấy thăng hoa

Máy sấy thăng là một trong những thiết bị được ứng dụng rộng rãi trong công nghệ chế biến đặc biệt là ngành chế biến nông sản. Tuy nhiên không phải ai cũng có thể hiểu và biết về cấu tạo, nguyên lý hoạt động của nó để từ đó ứng dụng vào sử dụng một cách hiệu quả trong quá trình sản xuất. Trong bài viết này chúng tôi xin phép chia sẻ một số kinh nghiệm về cấu tạo, nguyên lý hoạt động, cách sử dụng của máy sấy thăng hoa.

1.Cấu tạo của một máy sấy thăng hoa

Một máy sấy thăng hoa sẽ có nhiều thành phần, nhưng chúng ta sẽ phân tích 3 bộ phận sau.

• Bơm chân không. Đây là thiết bị tạo ra môi trường chân không cho quá trình sấy.
• Bộ phận cấp đông. Đây là thiết bị giúp cấp đông sản phẩm vào giai đoạn đầu của quá trình sấy. Đồng thời, nó cũng hấp thụ hơi ẩm thoát ra từ sản phẩm sấy.
• Bộ phận gia nhiệt: Khi sản phẩm được cấp đông, bơm chân không tạo đủ điều kiện chân không, điện trở sẽ gia nhiệt cho sản phẩm để xảy ra quá trình thăng hoa.

2. Nguyên lý hoạt động của máy sấy thăng hoa

Sấy thăng hoa trải qua 3 giai đoạn như sau

• Giai đoạn đầu bộ phận cấp đông sẽ cấp đông sản phẩm: Thông thường mất 6-8h. Thực phẩm tươi sống được cấp đông nhanh ở nhiệt độ rất thấp (-30 đến -70 độ C). Sau đó đưa vào buồng hút chân không. rong một số dây chuyền, để tiết kiệm thời gian, người ta sẽ cấp đông sản phẩm trước ở máy cấp đông nhanh. Sau đó, mới bỏ vào sấy thăng hoa.Trong quá trình thăng hoa, nhiệt độ trong buồng sấy sẽ luôn ở nhiệt độ âm. Thậm chí, ở bộ phận bẫy nước, nhiệt độ âm rất sâu. Tuy nhiên, trên khay chứa sản phẩm sẽ có thiết kế bộ phận gia nhiệt. Để xảy ra quá trình thăng hoa, sản phẩm có thể được gia nhiệt lên tới 70 độ
• Giai đoạn thăng hoa,hóa hơi nước trong môi trường chân không :Bơm chân không rút hết không khí bên trong buồng sấy, tạo môi trường chân không. Điện trở sẽ gia nhiệt để băng thăng hoa thành hơi nước.Hơi nước thăng hoa ra thoát ra ngoài sản phẩm sẽ được hấp thụ lại ở một bộ phận gọi là bẫy nước. Nhiệt độ ở bẫy nước thường thấp hơn nhiệt độ môi trường buồng sấy khoảng 20⁰ Khi hơi nước bay vào bẫy nước, nó sẽ ngay lập tức đông tụ lại thành băng.Trong môi trường sấy chân không, các tinh thể nước đá trong nguyên liệu sẽ thăng hoa mà không qua giai đoạn hóa lỏng. Khoảng 90% ẩm trong nguyên liệu được lấy đi.
• Giai đoạn hoàn thành:Ở giai đoạn này, trong sản phẩm chỉ còn hơi ẩm nằm sâu trong lõi. Lúc này, điện trở sẽ gia nhiệt lên rất cao, có thể lên tới 70^o Quá trình tiếp diễn tới khi không còn hơi ẩm thoát ra ngoài.Sau đó, chuyển qua giai đoạn làm khô thứ cấp, để làm bay hơi ẩm còn sót lại, nhiệt độ điều chỉnh tăng dần. Độ ẩm trong nguyên liệu còn khoảng 1~4%.

Sấy là quá trình làm khô sản phẩm bằng tác nhân nhiệt và gió. Nhiệt sẽ làm cho nước trong sản phẩm bốc hơi, còn gió sẽ mang hơi ẩm ra khỏi buồng sấy.Sấy thăng hoa sẽ cho ra sản phẩm rất tuyệt vời. Sản phẩm sấy thăng hoa có thời hạn sử dụng rất lâu trong điều kiện bao gói phù hợp và có thể được bảo quản ở nhiệt độ phòng. Bởi vì hoạt độ nước trong sản phẩm thường rất thấp (dưới 0,3). Với hoạt độ của nước thấp như vậy, các enzyme và vi sinh vật gần như bị ức chế hoàn toàn.

3. Cách sử dụng máy sấy thăng hoa

1. Đặt máy sấy đúng cách: Đặt lên một bề mặt phẳng, vững chãi. Lưu ý, 4 chân của máy sấy có thể điều chỉnh được. Cách đặt đúng là, hai chân trước (phía cửa của tủ sấy) phải được điều chỉnh cao hơn hai chân sau từ 10-15 mm. (Giúp nước sau khi rã đông không tràn ra phía cửa).
2. Đảm bảo rằng vòng cao su phải được vệ sinh sạch sẽ bên trong và bên ngoài. Tháo vòng cao su và rửa với nước để làm sạch bụi.
3. Đảm bảo mặt trong cữa (tiếp xúc với vòng cao su) phải được lau sạch bụi.
4. Tuân theo sự chỉ dẫn của bơm chân không. Châm đúng mức dầu bằng cách nhìn vào cửa kính của bơm . Đảm bảo núm vặn bằng đồng gần đầu nối với máy sấy phải được vặn chặt tay.
5. Kết nối ống hút chân không vào cửa vào trên bơm và siết chặt tay. Cần thiết thì dùng cờ-lê vặn thêm ¼ vòng để siết chặt.
6. Cắm phích nguồn của bơm chân không vào cổng phía sau tủ sấy.
7. Luôn đảm bảo rằng công tắc bơm luôn bật ( nút on/off nằm ngay trên mặt sau của bơm).
8. Đặt tấm che giữa khoảng trống kệ để khay sấy và cữa. Điều này giúp hơi lạnh sẽ không bị đọng sương trên cửa kính khi máy đang làm đông.
9. Giữ cẩn thận bộ phận tay nắm khóa cữa, để tạo ra độ kín tốt nhất. Không được có bất kỳ vết xước nào trên vòng cao su. Nếu không nó sẽ làm rỏ rỉ chân không và gây hư hại cho bơm chân không, gây tràn dầu và không được bảo hành vì hư hại dạng này. Tay nắm khóa cữa hai trạng thái. Đảm bảo chắc chắc vặn hết cỡ về phía phải khi khóa cửa.